TRẺ CÓ BÀN CHÂN BẸT: NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ HƯỚNG KHẮC PHỤC

Bàn chân bẹt ở trẻ là tình trạng như thế nào?

Trong những năm đầu đời, cấu trúc bàn chân của trẻ vẫn tiếp tục hoàn thiện nên lòng bàn chân thường khá phẳng. Ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi, vòm gan chân chưa thể hiện rõ do xương, cơ và dây chằng còn mềm mại, trong khi lớp mô mềm dưới lòng bàn chân tương đối dày. Vì vậy, bàn chân phẳng ở giai đoạn này thường là một đặc điểm phát triển tự nhiên và không đồng nghĩa với bệnh lý.

Khi trẻ lớn lên, vòm bàn chân thường dần rõ hơn thông qua quá trình đứng, đi, chạy và vận động. Tuy nhiên, một số trẻ vẫn có vòm thấp hoặc gần như không thấy vòm khi đứng chịu lực. Nếu bàn chân nghiêng vào trong, gót chân lệch hoặc dáng đi có biểu hiện bất thường, cha mẹ nên theo dõi kỹ hơn.

Có thể quan sát dấu chân của trẻ bằng cách cho trẻ bước bằng chân ướt trên nền phẳng hoặc một tờ giấy. Nếu dấu chân có khoảng khuyết ở phía trong, vòm bàn chân có thể đang hình thành. Ngược lại, nếu gần như toàn bộ lòng bàn chân tiếp xúc với bề mặt, đây là dấu hiệu gợi ý vòm chân thấp. Tuy nhiên, cách kiểm tra này chỉ mang tính tham khảo và không thể thay thế đánh giá chuyên môn.

Dấu hiệu nhận biết bàn chân bẹt ở trẻ

Ngoài việc quan sát lòng bàn chân, cha mẹ nên chú ý đến tư thế đứng và dáng đi của trẻ. Một số biểu hiện có thể gặp là bàn chân đổ vào trong, gót chân nghiêng, hai chân xoay bất thường hoặc trục đầu gối thay đổi khi trẻ đứng.

Một số trẻ có thể nhanh mỏi chân sau khi đi bộ hoặc tham gia hoạt động thể chất. Trẻ lớn hơn đôi khi than đau ở lòng bàn chân, cổ chân hoặc đầu gối, đặc biệt sau khi chạy nhảy trong thời gian dài. Một số trường hợp có thể ngại vận động, khó giữ thăng bằng hoặc thường xuyên vấp ngã.

Tuy nhiên, những dấu hiệu này không chỉ xuất hiện ở trẻ có bàn chân bẹt. Đau chân, dáng đi bất thường hoặc lệch trục chi dưới còn có thể liên quan đến nhiều vấn đề khác. Vì vậy, cha mẹ không nên tự chẩn đoán chỉ dựa vào một biểu hiện riêng lẻ.

Nguyên nhân nào khiến trẻ có bàn chân bẹt?

Bàn chân bẹt có thể hình thành do nhiều yếu tố. Đặc điểm cấu trúc bàn chân có thể mang tính gia đình, vì vậy trẻ có người thân sở hữu vòm bàn chân thấp có thể có nguy cơ cao hơn.

Sự mềm dẻo quá mức của dây chằng cũng là một yếu tố đáng lưu ý. Khi hệ thống dây chằng và mô liên kết có độ đàn hồi cao, vòm bàn chân có thể hạ thấp rõ hơn khi trẻ đứng chịu trọng lượng.

Ngoài ra, một số trường hợp liên quan đến bất thường bẩm sinh về xương, chấn thương bàn chân hoặc cẳng chân, bệnh lý ảnh hưởng đến cơ và thần kinh hay các rối loạn mô liên kết. Tình trạng tăng cân quá mức cũng có thể làm gia tăng áp lực lên bàn chân và ảnh hưởng đến khả năng chịu lực.

Cha mẹ không nên cho rằng đi chân đất hoặc sử dụng dép có đế phẳng là nguyên nhân trực tiếp gây bàn chân bẹt. Sự phát triển của vòm chân chịu ảnh hưởng đồng thời bởi yếu tố di truyền, cấu trúc giải phẫu, cơ lực, dây chằng và quá trình trưởng thành vận động.

Bàn chân bẹt ở trẻ có cần điều trị không?

Không phải mọi trường hợp đều cần điều trị. Nếu trẻ có bàn chân phẳng nhưng không đau, không hạn chế vận động, dáng đi bình thường và vẫn phát triển phù hợp với lứa tuổi, việc theo dõi có thể là lựa chọn thích hợp.

Ngược lại, nếu bàn chân bẹt gây đau, ảnh hưởng đến dáng đi, khả năng giữ thăng bằng hoặc khiến trẻ hạn chế các hoạt động thể chất, bác sĩ có thể cân nhắc những biện pháp hỗ trợ phù hợp.

Dụng cụ chỉnh hình bàn chân có thể được sử dụng trong một số trường hợp nhằm hỗ trợ vòm chân, kiểm soát tư thế bàn chân và phân bổ lực tốt hơn khi trẻ đứng hoặc đi lại. Sản phẩm cần phù hợp với kích thước, hình thái và nhu cầu vận động của từng trẻ, tránh tự ý sử dụng loại quá cứng hoặc không đúng cấu trúc bàn chân.

Bên cạnh đó, các bài tập vận động có thể giúp tăng cường cơ bàn chân và cổ chân, rèn luyện khả năng giữ thăng bằng và kiểm soát tư thế. Tùy nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng, chương trình tập luyện có thể được điều chỉnh riêng cho từng trẻ.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.

Khi nào cần can thiệp chuyên sâu?

Phẫu thuật không phải phương án thông thường đối với trẻ có bàn chân bẹt. Chỉ một số trường hợp đặc biệt như bàn chân bẹt cứng, biến dạng đáng kể, đau kéo dài, hạn chế vận động hoặc không đáp ứng với phương pháp bảo tồn mới có thể được xem xét.

Cha mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra nếu nhận thấy đau chân tái diễn, dáng đi bất thường, dễ ngã, ngại chạy nhảy, bàn chân biến dạng rõ hoặc tình trạng không cải thiện theo quá trình trưởng thành.

Phát hiện sớm không có nghĩa trẻ phải điều trị ngay. Điều quan trọng là xác định bàn chân bẹt chỉ là đặc điểm phát triển hay đã ảnh hưởng đến chức năng vận động. Theo dõi đúng thời điểm, duy trì vận động phù hợp và lựa chọn phương pháp hỗ trợ khi có chỉ định sẽ giúp trẻ phát triển hệ cơ xương thuận lợi và vận động tự nhiên hơn.