BÀN CHÂN BẸT: 2 NGUYÊN NHÂN VÀ 3 CÁCH ĐIỀU TRỊ HIỆU QUẢ

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm bàn chân thấp hoặc không hình thành rõ, khiến lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất nhiều hơn khi đứng. Đây là đặc điểm thường gặp ở trẻ nhỏ và có thể cải thiện tự nhiên khi hệ thống xương, cơ và dây chằng phát triển. Tuy nhiên, một số trường hợp bàn chân bẹt kéo dài, gây đau hoặc ảnh hưởng đến dáng đi và khả năng vận động thì cần được đánh giá và điều trị phù hợp.

BÀN CHÂN BẸT LÀ GÌ?

Vòm bàn chân có vai trò nâng đỡ cơ thể, hấp thụ lực và hỗ trợ bàn chân thích nghi với mặt đất khi đi lại. Khi vòm bị hạ thấp, bàn chân có thể nghiêng vào trong quá mức, làm thay đổi cách phân bố lực lên chi dưới.

Nhiều người bị bàn chân bẹt nhưng không có bất kỳ triệu chứng nào và vẫn sinh hoạt bình thường. Ngược lại, một số trường hợp có thể xuất hiện đau ở lòng bàn chân, gót chân, mắt cá chân hoặc cảm giác mỏi chân khi đứng và đi bộ lâu. Trẻ có bàn chân bẹt kèm dáng đi bất thường, khó chạy nhảy hoặc thường xuyên than đau nên được kiểm tra để xác định nguyên nhân.

2 NGUYÊN NHÂN THƯỜNG GẶP CỦA BÀN CHÂN BẸT

Yếu tố di truyền và đặc điểm phát triển

Một số người có bàn chân bẹt do đặc điểm cấu trúc được hình thành từ nhỏ và có thể liên quan đến yếu tố gia đình. Nếu cha mẹ hoặc người thân có bàn chân bẹt, nguy cơ trẻ có đặc điểm tương tự có thể cao hơn.

Ở trẻ nhỏ, bàn chân bẹt còn có thể là một phần của quá trình phát triển bình thường. Vòm bàn chân thường chưa rõ do cơ, dây chằng và các mô mềm chưa hoàn thiện. Khi trẻ lớn lên, vòm có thể dần hình thành mà không cần điều trị nếu bàn chân mềm, vận động tốt và không gây đau.

Bệnh lý, chấn thương và các yếu tố mắc phải

Bàn chân bẹt cũng có thể xuất hiện hoặc tiến triển theo thời gian. Một số yếu tố liên quan gồm tuổi tác, tăng cân quá mức, chấn thương bàn chân hoặc tình trạng suy yếu, thoái hóa của các cấu trúc nâng đỡ vòm chân.

Một số bệnh lý ảnh hưởng đến cơ, gân, dây chằng hoặc khớp cũng có thể làm thay đổi cấu trúc bàn chân. Vì vậy, bàn chân bẹt mới xuất hiện ở người trưởng thành hoặc ngày càng nặng kèm đau cần được thăm khám để tìm nguyên nhân.

3 CÁCH ĐIỀU TRỊ VÀ CẢI THIỆN BÀN CHÂN BẸT

Không phải tất cả trường hợp bàn chân bẹt đều cần điều trị. Nếu không đau và không ảnh hưởng đến chức năng vận động, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi. Khi có triệu chứng, phương pháp xử trí sẽ phụ thuộc vào tuổi, nguyên nhân và mức độ bất thường.

Sử dụng dụng cụ chỉnh hình bàn chân

Dụng cụ chỉnh hình hoặc đế hỗ trợ vòm có thể được sử dụng trong một số trường hợp nhằm cải thiện sự phân bố lực, hỗ trợ bàn chân và giảm cảm giác đau khi vận động. Thiết bị có thể được lựa chọn theo kích thước và đặc điểm bàn chân của từng người.

Tuy nhiên, dụng cụ chỉnh hình không phải phương pháp bắt buộc cho mọi trẻ bị bàn chân bẹt và không nên tự ý sử dụng chỉ với mục đích tạo vòm bàn chân. Việc lựa chọn nên dựa trên đánh giá của bác sĩ hoặc chuyên gia phục hồi chức năng.

Tập luyện tăng cường cơ bàn chân

Các bài tập phù hợp có thể giúp tăng sức mạnh cơ bàn chân và cổ chân, đồng thời cải thiện khả năng kiểm soát vận động. Trẻ có thể thực hiện bài kéo giãn cơ bắp chân bằng cách đứng đối diện tường, đưa một chân ra sau và giữ gót chân chạm đất, sau đó từ từ khuỵu chân trước để tạo cảm giác căng nhẹ ở chân sau.

Một bài tập khác là dùng bóng nhỏ lăn dưới lòng bàn chân khi ngồi. Trẻ có thể lăn bóng chậm từ trước ra sau trong vài phút rồi đổi bên. Các bài tập cần thực hiện đúng kỹ thuật và dừng lại nếu xuất hiện đau bất thường.

Phẫu thuật trong trường hợp cần thiết

Phẫu thuật chỉ được cân nhắc ở một số trường hợp bàn chân bẹt gây đau hoặc hạn chế chức năng đáng kể và không đáp ứng với các phương pháp điều trị bảo tồn phù hợp. Việc can thiệp không dựa đơn thuần vào hình dạng bàn chân mà còn phụ thuộc vào triệu chứng, nguyên nhân và tình trạng cấu trúc xương, gân, dây chằng.

Phương pháp phẫu thuật có thể bao gồm điều chỉnh gân, dây chằng hoặc xương tùy từng trường hợp. Do đó, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá kỹ trước khi quyết định.

Nhìn chung, bàn chân bẹt không phải lúc nào cũng là bệnh lý cần chữa. Điều quan trọng là xác định tình trạng có gây đau, ảnh hưởng dáng đi hoặc hạn chế vận động hay không để lựa chọn cách xử trí phù hợp, tránh can thiệp không cần thiết.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.